Μπορεί να παρατηρήσει κανείς τις μαχητικές στάσεις σαν απεικόνιση του χαρακτήρα, της διάθεσης ή των επικρατέστερων συναισθημάτων κάποιου, ακόμη και της στιγμιαίας πνευματικής ή ψυχολογικής του κατάστασης. Δεν έχει καμία σημασία αν πρόκειται για ένοπλο ή άοπλο αγώνα. Οι στάσεις αυτές εφαρμόζονται αυθόρμητα απ’ τον οργανισμό μας απ’ τη στιγμή που αυτός αποφασίζει ότι πρέπει να αμυνθεί.

Ο Δάσκαλος Hatsumi αναφέρει σ’ ένα βιβλίο του, ότι μια σωστά εφαρμοσμένη στάση αντανακλά την καρδιά ενός ninja. Με άλλα λόγια αυτό σημαίνει ότι η ψυχική μας φύση ταιριάζει πλήρως με τις προθέσεις μας και ότι δεν υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα στην εσωτερική και εξωτερική εμφάνιση (έκφραση). Αυτή η κατάσταση της απόλυτης ταύτισης μεταξύ ψυχικής και σωματικής δραστηριότητας είναι φυσικότατη και παρατηρείται στις κινήσεις των ζώων στο φυσικό περιβάλλον. Απ’ ότι φαίνεται μόνο στον άνθρωπο είναι αναγκαία η προπόνηση για την επίτευξη της φυσικής σωματικής κίνησης.

Hicho No Kamae Συχνά λόγω σφιξίματος και άβολης στάσης οι σχηματισμοί σώματος αντιμετωπίζονται σαν απλές στάσεις χωρίς ιδιαίτερη σημασία. Για τη μεγαλύτερη κατανόηση των μαχητικών στάσεων του Ninjutsu πρέπει κανείς να ξέρει ότι ποτέ δεν παρατηρούμε μια στάση σαν στατική πόζα. Κάθε στάση περιέχει τεράστια ενέργεια και δυναμική, οι οποίες απελευθερώνονται όταν ο ninja περνά απ’ τη στάση στην αναμέτρηση.

Έχουν ειπωθεί και σχεδιαστεί πολλά για τις μαχητικές στάσεις. Όλα αυτά απλώς είναι μια μικρή βοήθεια για την αρχή. Είναι λανθασμένο να πιστεύει κανείς, ότι μπορεί μ’ αυτές τις μεθόδους να κατανοήσει τις στάσεις. Οι σχηματισμοί σώματος δεν πρέπει για δύο βασικούς λόγους να “αντιγράφονται”.

Κατά πρώτον, κάθε σώμα φτιάχνει με τη δική του ατομική εμφάνιση, μυϊκή και σκελετική κατασκευή (διάπλαση), ένα μοναδικό άτομο. Έτσι έπεται ότι κάθε σώμα λαμβάνει από μόνο του τις δικές του πρακτικές και άνετες εκδοχές για τις βασικές στάσεις. Μέσα από σταθερή προοδευτική σπουδή αναπτύσσει κανείς όλο και περισσότερο τα προσωπικά του νοήματα και ιδιαίτερες στάσεις. Το σώμα, οι ώμοι, η στάση των ποδιών και ο καταμερισμός του βάρους μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια της προπόνησης, έτσι ώστε ο σχηματισμός του σώματος να εξελιχθεί σε μια, ανάλογα με την ιδιαιτερότητα κάθε περίστασης, φυσική και λειτουργικά άρτια στάση. Ο Hatsumi Sensei αναφέρει ότι αν ενστερνιστούμε αυτούς τους βασικούς κανόνες, η υψηλότατη ανάπτυξη της μαχητικής στάσης θα είναι η “μη στάση” (καμία στάση). Ichimonji No Kamae

Κατά δεύτερον, οι σχηματισμοί σώματος έχουν στενή σχέση με τα πέντε επίπεδα της ύλης και του πνεύματος (στοιχεία), που εμφανίζονται σε κάθε αναμέτρηση ή αγώνα. Έτσι παρουσιάζει κάθε άνθρωπος, σύμφωνα με τα πέντε συμβολικά στοιχεία, σωματικές, συναισθηματικές, μηχανικές και διανοητικές διαφοροποιήσεις και ιδιαιτερότητες. Θα επανέλθουμε σ’ αυτόν τον προβληματισμό μεταξύ στοιχείων και στάσεων.

Στάσεις παρατήρησης

Χρησιμοποιούνται σαν βάση απ’ την οποία προέρχονται οι παραδοσιακές μορφές χαιρετισμού καθώς και η έκφραση σεβασμού ή προσοχής. Ενσαρκώνουν ένα ευχάριστο και αξιοπρεπές μέσον που αντικαθιστά τον προφορικό λόγο και την διαπροσωπική ανταλλαγή σκέψεων.

  • GASSHO NO KAMAE, στάση του «όρθιου χαιρετισμού».
    Τα πόδια πατούν γερά στη γη, τα χέρια είναι διπλωμένα (λυγισμένα) μπροστά στο στήθος. Οι αγκώνες βρίσκονται πλαγίως του σώματος, το βλέμμα αντικρίζει μπροστά και πάνω απ’ τις κορυφές των δαχτύλων.
  • FUDOZA NO KAMAE, «ακλόνητη» στάση. Παραδοσιακή ιαπωνική καθιστή στάση.
    Το αριστερό πόδι είναι λυγισμένο κοντά στο σώμα και η πατούσα το στηρίζει. Το δεξί πόδι λυγισμένο με την πατούσα να εφάπτεται στον αριστερό μηρό. Η πλάτη βρίσκεται σε ευθεία στάση, τα χέρια ακουμπούν στους μηρούς, το βλέμμα αντικρίζει μπροστά.
  • SEIZA NO KAMAE, «καθιστή» στάση.
    Παραδοσιακή ιαπωνική καθιστή στάση στα γόνατα. Το σώμα στηρίζεται στις φτέρνες των ποδιών, ο κορμός στέκεται ευθύς και τα χέρια ακουμπούν στους μηρούς.

Αμυντικές στάσεις

Με τις αμυντικές στάσεις αντιδρούμε στις επιθέσεις, παρεμποδίζοντας ή αποφεύγοντας αυτές με σκοπό την αντεπίθεση. Το σώμα απομακρύνεται διαγώνια από τον αντίπαλο, εσωτερικά ή εξωτερικά, έτσι ώστε να αποφύγει την επίθεση και να εφαρμόσει δυναμική φραγή στην επίθεση έχοντας πάρει την απαραίτητη απόσταση ασφαλείας.

  • ICHIMONJI NO KAMAE,  στάση  «νούμερο ένα».
    Η κλασσική στάση του Ninjutsu για αποφυγή επίθεσης. Μεγαλύτερο βάρος στο πίσω πόδι, το μπροστινό δείχνει προς τον αντίπαλο και διατηρεί το σώμα όρθιο. Οι ώμοι χαλαροί και χαμηλά. Το απλωμένο χέρι κρατά απόσταση ασφαλείας και το άλλο παίζει ρόλο ασπίδας. Και τα δύο είναι έτοιμα να διακόψουν τη διείσδυση του αντιπάλου ή/και να αντεπιτεθούν. Στοιχείο: ΝΕΡΟ
  • DOKO NO KAMAE , στάση της «θυμωμένης τίγρης».
    Η στάση αυτή επιτρέπει στο σώμα να αποφύγει μια επίθεση ή να απομακρυνθεί με άλμα. Το περισσότερο βάρος στο πίσω πόδι. Το μπροστινό παρέχει την κίνηση για το άλμα και ωθεί το σώμα προς τα πίσω. Το μπροστινό χέρι δέχεται ή φράζει την επίθεση, ενώ το πίσω υψώνεται προετοιμάζοντας την αντεπίθεση.
  • HICHO NO KAMAE, στάση του «ιπτάμενου πουλιού».
    Σ’ αυτή τη στάση το μπροστινό πόδι σηκώνεται για να αντιμετωπίσει χαμηλά χτυπήματα ή «σκουπίσματα», καθώς και για να προετοιμάσει λάκτισμα αν ο αντίπαλος πλησιάσει. Η ισορροπία διατηρείται απ’ το ελαφρύ λύγισμα του γονάτου στο πόδι που πατά το έδαφος. Τα χέρια βρίσκονται σε θέσεις προστασίας απ’ τις οποίες μπορούν να δεχτούν, να αρπάξουν, να παρεμποδίσουν ή να χτυπήσουν.

Δεκτικές στάσεις

Οι δεκτικές στάσεις χρησιμοποιούνται όταν αντιμετωπίζει κανείς την επίθεση με τεχνικές που εναρμονίζονται με τη δύναμη του αντιπάλου. Το σώμα στρέφεται ή κινείται πλαγίως για να αναμειχθεί με την κίνηση του επιτιθέμενου και παράλληλα να χτυπήσει για την προστασία του. Στις δεκτικές θέσεις “ανοίγεται” ο ninja προς τον αντίπαλο τον παρακινεί για δράση τραβώντας τον έτσι προς το πεδίο δράσης του.

  • SHIZEN NO KAMAE, «φυσική στάση»
    Φυσική όρθια στάση του ανθρώπινου σώματος. Πνεύμα ζωντανό, σώμα χαλαρό και έτοιμο να προσαρμοστεί σ’ όλες τις καταστάσεις. Τα πόδια είναι ανοιχτά στο φάρδος των ώμων, το βάρος μοιρασμένο ίσα. Οι ώμοι χαλαροί και τα χέρια κρέμονται φυσικά στα πλάγια. Απ’ αυτήν τη φυσική αναπτύσσονται οι περισσότερες ξαφνικές επιθέσεις και αμυντικές δράσεις. Στοιχείο: ΓΗ
  • HIRA NO KAMAE, στάση «προσευχής»
    Στάση απ’την οποία το σώμα μπορεί να κινηθεί ανάλογα με την διείσδυση του αντιπάλου. Οι ώμοι χαλαροί, τα χέρια πλαγίως τεντωμένα. Το βάρος είναι μοιρασμένο ίσα στα δύο πόδια. Τα χέρια χρησιμοποιούνται για αποφυγές, “σκουπίσματα”, αρπαγές ή χτυπήματα ανάλογα με την κίνηση του αντιπάλου. Στοιχείο: ΑΕΡΑΣ
  • ΗΟΚΟ (ΗΟI) NO KAMAE , στάση της «αρκούδας ή της παράδοσης».
    Είναι μια στάση με μεγάλες δυνατότητες προσαρμογής. Μοιάζει με τη Hira No Kamae, τα χέρια όμως βρίσκονται πάνω απ’ το ύψος των ώμων, ελαφρά λυγισμένα. Μπορούν να στρέψουν ή να μοιράσουν χτυπήματα την ώρα που το σώμα πηδά ή ακολουθεί την επίθεση.

Επιθετικές στάσεις

Με τις επιθετικές στάσεις είμαστε, όπως και στην προηγούμενη κατηγορία σε ετοιμότητα, δείχνουμε όμως καθαρά την πρόθεση μη υποχώρησης. Τα χέρια είναι και τα δυο υψωμένα έτοιμα τόσο για την προστασία του σώματος, όσο και για αντεπίθεση.

  • JUMONJI NO KAMAE , στάση  «νούμερο δέκα».
    Τα χέρια σταυρωμένα μπροστά απ’ το σώμα, οι αγκώνες προφυλάσσουν το στήθους, ενώ οι γροθιές προστατεύουν το λαιμό και το πρόσωπο. Το σώμα είναι ευθύ και ελαφρώς μετατοπισμένο προς τα εμπρός. Τα πόδια σπρώχνουν γερά το σώμα προς ή από την κατεύθυνση της επίθεσης. Στοιχείο: ΦΩΤΙΑ
  • KOSEI NO KAMAE, στάση «πρόκλησης επίθεσης»
    Το μπροστινό χέρι είναι ανοιχτό και σηκωμένο στο ύψος του μετώπου. Χρησιμοποιείται για πιάσιμο, άμυνα ή ξάφνιασμα όταν το πίσω χέρι οδηγείται στην επίθεση.
  •  SEIGA NO KAMAE, στάση «σωστού εστιασμού στα μάτια».
    Ακριβώς όπως η Ichimonji No Kamae, μόνο που το πίσω χέρι είναι ανοιχτό μπροστά απ’ τη μύτη και το στόμα και προφυλάσσει το πρόσωπο, έτοιμο για επίθεση.